Benzine omhoog, diesel omlaag — uit dezelfde olie
uitlegTankslim
Er gebeurt deze week iets dat op het eerste gezicht niet klopt. De olieprijs stijgt hard: Brent werd in een week ongeveer acht procent duurder en staat rond de 95 dollar per vat. Je zou verwachten dat benzine en diesel allebei meestijgen.
Dat doen ze niet.
- Super E10
- € 2,155€ 2,183+2,8 ct
- Diesel
- € 2,248€ 2,232−1,6 ct
Benzine erbij, diesel eraf. In dezelfde week, in hetzelfde land, uit dezelfde ruwe olie.
En dit is geen toevallige week. Over een langere periode gebeurt er iets dat nog opvallender is:
Data: ADAC, wekelijkse gemiddelden in euro per liter.
Kijk naar 23 juni: diesel kostte toen € 1,731 en benzine € 1,817 — diesel was bijna negen cent goedkoper. Drie weken later staan ze gelijk, en daarna gaat diesel er overheen. Vandaag is diesel juist vijf cent duurder dan benzine.
Diezelfde grafiek laat ook zien hoe hard beide in drie maanden zijn gestegen: vanaf het dal eind juni is benzine ruim 36 cent duurder geworden, diesel zelfs vijftig cent. De Duitse automobilistenclub ADAC noemt het opvallend en concludeert dat de olieprijs de pompprijzen niet volledig verklaart.
Waarom dat minder gek is dan het lijkt
Ruwe olie is geen eindproduct. In een raffinaderij wordt een vat gesplitst in benzine, diesel, kerosine, stookolie en nog een reeks andere producten. Die producten hebben elk hun eigen markt, hun eigen voorraden en hun eigen vraag.
Daardoor kunnen ze uit elkaar lopen:
- Seizoen. Na de zomer zakt de vraag naar benzine in Europa, terwijl de vraag naar diesel en stookolie richting de winter juist aantrekt.
- Voorraden. Een goedgevulde dieselvoorraad drukt de prijs, ook als het vat waar diesel uit komt duurder wordt.
- Raffinagemarge. Wat een raffinaderij per product verdient, verschilt en beweegt mee met die vraag.
- Vertraging. Een prijsstijging van ruwe olie komt niet dezelfde dag bij de pomp aan. Een daling overigens ook niet — en die duurt meestal langer.
Kortom: de olieprijs is de grondstof, niet de pompprijs. Wat jij betaalt is grondstof plus raffinage plus transport plus marge plus accijns plus btw. De olieprijs is van dat rijtje maar één regel.
En in Nederland?
Nederlandse rijders kijken al jaren over de grens voor goedkopere brandstof. Dat voordeel is kleiner geworden.
Ruim vijftig cent per liter scheelt het nog steeds op de adviesprijs. Maar de adviesprijs is niet wat je in Nederland daadwerkelijk betaalt — daarover verderop meer. En wie puur voor het tanken de grens over rijdt, moet die kilometers meerekenen.
Wat je er zelf aan kunt doen
De ADAC geeft één concreet advies: tank rond het middaguur. Rond dat moment zijn de prijzen in Duitsland het laagst, daarna schieten ze omhoog om in de loop van de dag weer geleidelijk te zakken.
Dat patroon is echt, maar het is een Duits patroon, gemeten aan Duitse pompen. Of hetzelfde in Nederland opgaat — en of het in Groningen hetzelfde is als in Limburg — is een vraag die je alleen kunt beantwoorden met Nederlandse prijsdata, per regio gemeten.
Daar werken we aan — bekijk alvast de prijzen in jouw regio.
Het verschil dat je vandaag al kunt pakken
Terwijl iedereen naar de olieprijs kijkt, staat er een groter getal dichterbij: het verschil tussen twee tankstations bij jou in de buurt. Dat loopt in Nederland op tot ruim veertig cent per liter voor exact dezelfde brandstof, op dezelfde dag.
Bij een tankbeurt van veertig liter is dat zestien euro. De olieprijs moet flink bewegen voordat hij zoiets doet — en aan de olieprijs kun je niets veranderen. Aan je keuze van tankstation wel.
